Не клічце цемру ў свае душы

124

З года ў год, з стагоддзя ў стагоддзе на Каляды і ў калядныя дні людзі варажылі, спрабуючы адкрыць заслону таямніцы над сваім лёсам. Пра гэтыя варожбы, што сталіся традыцыяй, не раз пісалася ў мастацкай літаратуры. Памятаеце несмяротнае пушкінскае «Раз в крещенский вечерок девушки гадали»?… Зрэшты, калядныя забавы маладых дзяўчат (а як ім было яшчэ весяліцца тады) няхай і з нацяжкай, але можна назваць навагоднімі забавамі – добра ўжо, хай дзяўчынкі кідаюць бот праз плот, схапіўшы ў ахапак дровы, ці пытаюцца імя ў першага сустрэчнага з мэтай даведацца пра сваё замужжа: хуткае ці не, удалае ці не вельмі… У мінулых стагоддзях вясковыя людзі не занадта пісьменнымі былі, ім, можа, і даравальна. Але яны выдатна разумелі, дзе тая тонкая мяжа, калі забава пераходзіць у адкрыты грэх, які пераварочвае жыццё і крадзе шчасце. Тым больш сумна, што ў дваццаць першым стагоддзі высокіх тэхналогій і павальнай пісьменнасці ў храмы Божыя без усялякага сумневу прыходзяць людзі ў надзеі з дапамогай нейкіх магічных маніпуляцый або чытання змоў атрымаць вылячэнне і матэрыяльныя даброты. Самае сумнае, што пры гэтым яны шчыра лічаць сябе хрысціянамі.

Сама не раз сутыкалася з такой з’явай, калі менавіта ў найвялікшыя хрысціянскія святы людзі імкнуцца самымі дзіўнымі спосабамі паправіць здароўе або сямейны бюджэт. Як вам такое: «Стоячы ў царкве на Каляды (!) трымаеце за пазухай галінкі асіны і прыгаворвайце пра сябе пэўныя словы …, а прыйшоўшы дадому, не пераступаючы парога, сцягайце парог гэтымі галінкамі (таксама прыгаворваючы пры гэтым…). І тады ваш парог ніколі не пераступіць злы чалавек». Або вось: «Каб пазбавіцца ад тараканаў, прыйшоўшы дадому з царквы на Вялікдзень (!) адразу ж скажыце словы «Ідзіце, прусакі, і г. д…» (і гэта замест слоў «Хрыстос уваскрос»?!)

Вы скажаце — лухта? Але ведаю нямала такіх людзей, якія спраўна займаюцца такі вось лухтой, і шчыра вераць: раз ёсць слова «царква» «Хрыстос», «амэн» і гэтак далей, значыць – можна, значыць – не грэх. У той жа час гэтыя спадары не могуць знайсці час, каб прачытаць «Ойча наш…», ды і не ведаюць толкам ні адной малітвы.

Адкуль гэта ў нас?! Адкуль гэтыя «бабкі» і «маладыя-старыя», якія абяцаюць прычараваць, адваражыць, прыцягнуць, наклікаць і завабіць? Зразумела, у ліхія дзевяностыя, калі пышным колерам зацвілі разнастайныя «вучэнні», у тым ліку і акультныя, уся краіна нагадвала вялізны карабель, які ў страшным шторме страціў і стырно, і якар, і ветразі. А людзі былі падобныя на агорнутых жахам пасажыраў, гатовых у паніцы маліцца любым багам, толькі б не захлынуцца ў бушуючай стыхіі. Але цяпер! Маса хрысціянскай літаратуры, напісанай, як выключна навуковай, так і папулярнай, даступнай кожнаму, мовай! Хрысціянскія інтэрнэт-сайты, дзе раскладзена ўсё па палічках! Тэле — і радыёвыступы святароў! Бясплатна. «Дзьмухнуў, плюнуў, на адной назе пакруціўся…» Змрок Сярэднявечча. Хоць, чаго гэта я? Як раз такі ў Сярэднія вякі любая «Бітва экстрасэнсаў» скончылася б для ўдзельнікаў (і гледачоў) гэтага папулярнага шоў сумесным сядзеннем на колах, ну ці поджарку з іх бы зрабілі. Ах, як часам хочацца замест Снягуркі паклікаць: «Вя-лі-кі Інк-ві-зі-тар!»

І не маюць рацыю тыя, хто сцвярджае, што вось менавіта гэтая знахарка займаецца толькі белай магіяй. «Дабро», якое яна творыць, мае адну ўласцівасць: змяняцца яшчэ большым злом, чым было да гэтага. Прычараваны муж з часам співаецца, адна вылечаная хвароба змяняецца іншай, змова на грошы і сапраўды прыносіць нейкую суму, але потым адразу ж з’яўляюцца нечаканыя выдаткі або грошы проста губляюцца. Вы не заўважалі, што ў людзей, якія займаюцца варожбамі або пастаянна звяртаюцца да «бабак», няспынныя праблемы ў сям’і? Ці гэта выпадкова?

Жыццё — доўгі і цяжкі шлях, яго не заменіш цудамі і варожбамі. А калі чалавек не хоча працаваць, ён шукае лёгкіх шляхоў і шырокіх дарог, на якіх не патрэбныя пакаянне і ахвяры.

Дарэчы, аб ахвярах. Узгадваецца стары анекдот: да новага рускага прыйшоў д’ябал і прапанаваў любую цану за ягоную душу. Новы рускі папрасіў кучу грошай, дарагія машыны, вілы, палацы…. Адразу ж атрымаў патрабаванае і дзівіцца: «І вось гэта ўсё толькі за адну маю душу?» «Так», – адказвае д’ябал. «Не разумею, і ў чым падвох?» Так і многія лічаць, што можна выгадна прадаць несмяротную душу за зямныя скарбы, якія так лёгка звяртаюцца ў пыл.

Зрэшты, гэтая тэма невычэрпная і я трохі адхілілася. А хацелася проста сказаць: у гэтыя светлыя калядныя дні не клічце цемру ў свае душы. Не варта пазнаваць будучыню гэткімі сумнеўнымі спосабамі.

Вам ваша і так будзе, паверце.

Лілія Шайхава